Ένα από τα πιο συζητημένα πειράματα στην Ευρώπη αφορά ένα πρόγραμμα που δίνει χρηματικό κίνητρο σε οδηγούς ώστε να εγκαταλείψουν το τιμόνι για χρόνια. Η ιδέα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, αλλά και μεγάλη διεθνή συζήτηση γύρω από το μέλλον της μετακίνησης στις πόλεις, σύμφωνα με το 

Συγκεκριμένα, το σχέδιο προβλέπει ότι νέοι οδηγοί μπορούν να λάβουν συνολικά έως 25.000 ευρώ εάν παραδώσουν το δίπλωμα οδήγησης για πέντε χρόνια. Η αποζημίωση καταβάλλεται σταδιακά, περίπου 5.000 ευρώ τον χρόνο, με στόχο να ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες να στραφούν σε εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς, το ποδήλατο ή την πεζή μετακίνηση.

Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε νέους έως περίπου 30 ετών και αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής που επιχειρεί να μειώσει την εξάρτηση από το αυτοκίνητο και χρήσης των ΜΜΜ. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες η αύξηση των οχημάτων έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα συμφόρησης, ενώ η πίεση για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα οδηγεί τις κυβερνήσεις σε πιο επιθετικές πολιτικές περιορισμού της χρήσης του αυτοκινήτου.

Η λογική πίσω από το μέτρο είναι απλή. Εάν ένα ποσοστό οδηγών απομακρυνθεί από τους δρόμους, ακόμη και προσωρινά, θα μειωθεί η κυκλοφορία και θα δοθεί ώθηση στη χρήση άλλων μορφών μετακίνησης. Οι υποστηρικτές του σχεδίου υποστηρίζουν ότι η οικονομική ανταμοιβή μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό κίνητρο για μια γενιά που ήδη δείχνει μικρότερο ενδιαφέρον για την ιδιοκτησία αυτοκινήτου.

Ωστόσο, πολλοί ειδικοί στις μεταφορές θεωρούν ότι η αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου μέτρου είναι αμφίβολη. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα της κυκλοφορίας δεν δημιουργείται από τα διπλώματα αλλά από τον αριθμό των αυτοκινήτων που κυκλοφορούν στους δρόμους. Επιπλέον, υπάρχει το ενδεχόμενο οι συμμετέχοντες να παραδώσουν την άδεια οδήγησης αλλά τα αυτοκίνητα να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται από άλλα μέλη της οικογένειας, γεγονός που περιορίζει την πραγματική μείωση της κυκλοφορίας.

Κριτική ασκείται επίσης στο κόστος του προγράμματος. Αν για παράδειγμα συμμετάσχουν χίλιοι οδηγοί, το συνολικό κόστος για το κράτος μπορεί να φτάσει τα 25 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που σύμφωνα με ορισμένους θα μπορούσε να επενδυθεί σε έργα υποδομών ή σε καλύτερα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Η συζήτηση αυτή δεν έχει αφήσει αδιάφορη και την Ελλάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ιδέα ενός αντίστοιχου οικονομικού κινήτρου για περιορισμό της οδήγησης εξετάστηκε σε επίπεδο προτάσεων , στο πλαίσιο ευρύτερων σεναρίων για την αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Ωστόσο, το σενάριο αυτό φαίνεται πως δεν προχώρησε. Οι αρμόδιοι φορείς εκτίμησαν ότι ένα τέτοιο μέτρο θα ήταν δύσκολο να εφαρμοστεί στην ελληνική πραγματικότητα, όπου το αυτοκίνητο παραμένει βασικό μέσο μετακίνησης και οι δημόσιες συγκοινωνίες δεν μπορούν ακόμη να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες των πολιτών.

Έτσι, προς το παρόν η ιδέα παραμένει ένα ενδιαφέρον αλλά αμφιλεγόμενο πείραμα στο εξωτερικό. Παρόλα αυτά, η συζήτηση γύρω από τέτοιες πολιτικές δείχνει πόσο δραστικά μέτρα εξετάζουν πλέον οι κυβερνήσεις για να αντιμετωπίσουν το κυκλοφοριακό πρόβλημα και να αλλάξουν τον τρόπο που μετακινούμαστε στις πόλεις.