Ο πλανήτης ολισθαίνει σε μια εφιαλτική άβυσσο, καθώς η Μέση Ανατολή μετατρέπεται σε έναν πύρινο τάφο για την παγκόσμια ενέργεια. Αυτό που ζούμε δεν είναι απλά μια κρίση, είναι ο «ενεργειακός Αρμαγεδδών» που όλοι φοβόμασταν. Οι φλέβες του παγκόσμιου εμπορίου στα Στενά του Ορμούζ έχουν αποκοπεί, αφήνοντας τις οικονομίες να σπαράζουν μπροστά σε μια διαταραχή εφοδιασμού που όμοιά της δεν είδε ποτέ η ανθρώπινη ιστορία. Δυστυχώς τα αποθέματα εξαντλούνται και ο φόβος αρχίζει να κυριεύει τις καρδιές των ανθρώπων, την ώρα που το σκοτάδι του πολέμου απειλεί να σβήσει οριστικά τα φώτα του σύγχρονου πολιτισμού.

IEA: Η μεγαλύτερη διαταραχή πετρελαϊκού εφοδιασμού στην ιστορία

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί τη μεγαλύτερη διαταραχή στον εφοδιασμό πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ, δήλωσε την Πέμπτη ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA). Η ανακοίνωση αυτή έρχεται μόλις μία ημέρα αφότου ο οργανισμός συμφώνησε στην απελευθέρωση ενός όγκου-ρεκόρ από τα στρατηγικά αποθέματα, προκειμένου να αντισταθμιστούν οι ελλείψεις και η κατακόρυφη αύξηση των τιμών, όπως αναφέρει το 

Σύμφωνα με την τελευταία μηνιαία έκθεση του IEA για την αγορά πετρελαίου, η παγκόσμια προσφορά αναμένεται να μειωθεί κατά 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο. Ο όγκος αυτός ισούται με σχεδόν το 8% της παγκόσμιας ζήτησης και οφείλεται στον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ —ενός στενού καναλιού κατά μήκος των ιρανικών ακτών— από τη στιγμή που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τις αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Οι τρέχουσες προβλέψεις του IEA, ο οποίος συμβουλεύει τις βιομηχανικές χώρες, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις του για σημαντικό πλεόνασμα στην αγορά κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Ωστόσο, ο οργανισμός πρόσθεσε ότι η προσφορά ενδέχεται να αυξηθεί τον Απρίλιο, καθώς ορισμένοι παραγωγοί του Κόλπου χρησιμοποιούν εναλλακτικές οδούς εξαγωγής για να παρακάμψουν το Στενό του Ορμούζ. Ανέφερε επίσης ότι, για το σύνολο του έτους, η παραγωγή αναμένεται να αυξάνεται ταχύτερα από την παγκόσμια ζήτηση.

Κατάρρευση της παραγωγής στον κόλπο λόγω της σύγκρουσης

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν νέα άνοδο την Πέμπτη, καθώς το Ιράν ενέτεινε τις επιθέσεις του σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και μεταφορικούς κόμβους σε όλη τη Μέση Ανατολή. Οι ενέργειες αυτές εντείνουν τους φόβους για μια παρατεταμένη σύγκρουση και διαρκείς διακοπές στη ροή του πετρελαίου μέσω του Πορθμού. Η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Brent, η οποία έφτασε τα 119,50 δολάρια το βαρέλι τη Δευτέρα —το υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2022— αυξήθηκε κατά 5% την Πέμπτη, αγγίζοντας τα 97 δολάρια το βαρέλι.

Οι χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου του Ιράκ, του Κατάρ, του Κουβέιτ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας, έχουν μειώσει τη συνολική τους παραγωγή κατά τουλάχιστον 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως λόγω της σύγκρουσης. Ο IEA προειδοποιεί ότι χωρίς την ταχεία επανέναρξη της ναυσιπλοΐας, οι απώλειες αυτές θα αυξηθούν. «Η διακοπή της παραγωγής θα χρειαστεί εβδομάδες ή και μήνες για να επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα, ανάλογα με την πολυπλοκότητα των πεδίων και τον χρόνο επιστροφής των εργαζομένων και του εξοπλισμού στην περιοχή», ανέφερε ο οργανισμός.

Κρίσιμη καμπή για τις διεθνείς Αγορές

Την Τετάρτη, ο IEA συμφώνησε στην απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα των κρατών-μελών του —ένα ιστορικό ρεκόρ— για την αντιμετώπιση της εκρηκτικής ανόδου των τιμών. Ο Εκτελεστικός Διευθυντής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, μιλώντας από την Κωνσταντινούπολη, δήλωσε ότι η απόφαση αυτή είχε ήδη «έντονο αντίκτυπο» στις αγορές ενέργειας, οι οποίες διέρχονται μια «εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο».

Η κρίση περιορίζει επίσης τη ζήτηση, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες ακυρώνουν πτήσεις, ενώ οι επισφαλείς οικονομικές προοπτικές θέτουν σε κίνδυνο τις προβλέψεις για την παγκόσμια ζήτηση. Αναμένεται ότι η ζήτηση θα είναι κατά 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως χαμηλότερη από τις προηγούμενες εκτιμήσεις για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Για το έτος 2026, η παγκόσμια ζήτηση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 640.000 βαρέλια ημερησίως, σημειώνοντας μείωση 210.000 βαρελιών σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψη.

Προοπτικές για το 2026

Παρά τις περικοπές του Μαρτίου, ο IEA εξακολουθεί να αναμένει ότι η προσφορά θα αυξηθεί ταχύτερα από τη ζήτηση κατά μέσο όρο το 2026. Η παγκόσμια προσφορά προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως (από τα 2,4 εκατομμύρια που αναμένονταν τον περασμένο μήνα). Συνολικά, οι προβλέψεις υποδηλώνουν ότι η προσφορά θα υπερβεί τη ζήτηση κατά 2,46 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2026, μειωμένη από το πλεόνασμα των 3,73 εκατομμυρίων που είχε προβλεφθεί αρχικά.

Οι προσπάθειες της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές οδούς εξαγωγής εντείνονται, γεγονός που θα μπορούσε να βοηθήσει στη μερική αντιστάθμιση των απωλειών από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο.