Σε μια κομβική στιγμή για την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία, οι Financial Times φέρνουν στο φως μια παρασκηνιακή συμφωνία που ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα στο πεδίο των μαχών. Σύμφωνα με το βρετανικό δημοσίευμα, το Κίεβο, η Ουάσιγκτον και οι Βρυξέλλες έχουν καταλήξει σε ένα κοινό, «πολυεπίπεδο σχέδιο» με απώτερο σκοπό την επιβολή κατάπαυσης του πυρός και τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Η Τριμερής Συνεννόηση
Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι μετά από μήνες έντονων διαβουλεύσεων, συχνά μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, η ουκρανική ηγεσία φαίνεται να έχει ευθυγραμμιστεί με τους δυτικούς συμμάχους της σε μια ρεαλιστική στρατηγική εξόδου.
Η συμφωνία αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ευχή για ειρήνη, αλλά έναν οδικό χάρτη που περιλαμβάνει συγκεκριμένα βήματα. Ο πυρήνας του σχεδίου βασίζεται στην παραδοχή ότι η στρατιωτική λύση –με την έννοια της ολοκληρωτικής ανάκτησης όλων των κατεχόμενων εδαφών διά των όπλων– είναι εξαιρετικά δύσκολη υπό τις παρούσες συνθήκες φθοράς. Ως εκ τούτου, η έμφαση μετατοπίζεται στη διασφάλιση της επιβίωσης και της ασφάλειας της Ουκρανίας μέσω διπλωματικών και αμυντικών εγγυήσεων.
Τι προβλέπει το «Πολυεπίπεδο Σχέδιο»
Σύμφωνα με τους FT, το σχέδιο δράσης κινείται σε τρεις βασικούς άξονες:
Σκληρές Εγγυήσεις Ασφαλείας: Το «αντάλλαγμα» για την αποδοχή μιας εκεχειρίας από την πλευρά του Κιέβου είναι η παροχή απτών και δεσμευτικών εγγυήσεων ασφαλείας από τη Δύση. Αυτές δεν θα είναι αόριστες υποσχέσεις (τύπου Βουδαπέστης), αλλά συγκεκριμένες αμυντικές δεσμεύσεις που θα λειτουργούν αποτρεπτικά σε μελλοντική ρωσική επιθετικότητα. Η συζήτηση για την ένταξη στο ΝΑΤΟ ή για διμερείς αμυντικές συμφωνίες τύπου Ισραήλ-ΗΠΑ βρίσκεται στο επίκεντρο.
Οικονομική Θωράκιση και Ανασυγκρότηση: Η ΕΕ αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στην επόμενη μέρα, δεσμευόμενη για μακροχρόνια χρηματοδότηση της ανασυγκρότησης της χώρας. Το σχέδιο προβλέπει τη χρήση παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων, αλλά και ευρωπαϊκών κονδυλίων, ώστε η Ουκρανία να σταθεί οικονομικά στα πόδια της, ανεξάρτητα από την έκβαση των εδαφικών διαπραγματεύσεων.
Συντονισμένη Διπλωματική Πίεση στη Μόσχα: Το τρίτο σκέλος αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα πειστεί –ή θα εξαναγκαστεί– το Κρεμλίνο να καθίσει στο τραπέζι. Η συμφωνία προβλέπει αυστηροποίηση των κυρώσεων σε τομείς που πονάνε τη ρωσική οικονομία, αλλά και διπλωματικά ανοίγματα προς χώρες του παγκόσμιου Νότου (Κίνα, Ινδία), ώστε να απομονωθεί περαιτέρω η Ρωσία αν αρνηθεί μια ρεαλιστική πρόταση ειρήνευσης.
Η αλλαγή στάσης του Κιέβου
Το δημοσίευμα υπογραμμίζει τη στροφή στον ρεαλισμό από την πλευρά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ενώ η επίσημη ρητορική παραμένει μαχητική, στο παρασκήνιο αναγνωρίζεται η κόπωση του πληθυσμού και η ανάγκη να σταματήσει η αιμορραγία. Η αποδοχή του σχεδίου από την Ουκρανία σηματοδοτεί ότι προτεραιότητα πλέον είναι η διασφάλιση της κρατικής υπόστασης και η ένταξη στους δυτικούς θεσμούς, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι το ζήτημα των κατεχόμενων εδαφών θα επιλυθεί σε δεύτερο, διπλωματικό χρόνο.
Τα επόμενα βήματα
Η συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ-Ουκρανίας αποτελεί το προοίμιο μιας ευρύτερης διπλωματικής πρωτοβουλίας που αναμένεται να ξεδιπλωθεί το προσεχές διάστημα. Το μήνυμα προς τη Μόσχα είναι σαφές: Η Δύση και το Κίεβο έχουν πλέον κοινή γραμμή πλεύσης. Δεν υπάρχουν ρωγμές που μπορεί να εκμεταλλευτεί ο Πούτιν. Το ζητούμενο είναι αν η ρωσική ηγεσία, βλέποντας αυτό το αρραγές μέτωπο και το σχέδιο εγγυήσεων, θα επιλέξει τη συνέχιση ενός πολέμου φθοράς ή θα αποδεχθεί την πραγματικότητα μιας διαπραγμάτευσης.
Το βέβαιο είναι πως, σύμφωνα με τους Financial Times, ο χρόνος για την διπλωματία έχει αρχίσει να μετρά αντίστροφα, με όλες τις πλευρές να προετοιμάζονται για την κρίσιμη φάση που θα κρίνει το τέλος του πολέμου.
