Το ζήτημα της παροχής ασύλου και της προστασίας πολιτικών προσφύγων επανέρχεται στο προσκήνιο, με αφορμή μια εξαιρετικά ιδιαίτερη και πολυδιάστατη περίπτωση. Σύμφωνα με δημοσίευμα του pontosnews, οι ελληνικές αρχές προχωρούν για δεύτερη φορά στην απέλαση του Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί, ενός ακτιβιστή με βαθιές ποντιακές, χριστιανικές και ελληνικές ρίζες, ο οποίος έχει διωχθεί επανειλημμένα από το τουρκικό κράτος.
Η είδηση αυτή προκαλεί εύλογα ερωτήματα, καθώς πρόκειται για έναν άνθρωπο που κινδύνευσε και φυλακίστηκε στη γειτονική χώρα ακριβώς επειδή υπερασπίστηκε την ιστορική αλήθεια και την καταγωγή του. Το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος, υπό τη διοίκηση της σημερινής κυβέρνησης του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, προκρίνει τη διοικητική λύση της απέλασης, αναδεικνύει την αυστηρότητα και συχνά την ακαμψία του νομικού πλαισίου περί μετανάστευσης και ασύλου.
Από τον Τουρκικό Εθνικισμό στην Ανακάλυψη των Ελληνικών Ριζών
Για να γίνει κατανοητό το βάρος της περίπτωσης Γιαϊλαλί, είναι απαραίτητο να ανατρέξει κανείς στο παρελθόν του, το οποίο μοιάζει με σενάριο κινηματογραφικής ταινίας. Ο Γιάννης-Βασίλης γεννήθηκε το 1974 στην Μπάφρα της Σαμψούντας, με το όνομα Ιμπραήμ. Γαλουχήθηκε μέσα σε ένα αυστηρό, εθνικιστικό τουρκικό περιβάλλον, αγνοώντας πλήρως το πραγματικό οικογενειακό του δέντρο.
Το 1994, σε ηλικία 20 ετών, κατατάχθηκε στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις και μάλιστα εντάχθηκε στις ειδικές δυνάμεις ως ελεύθερος σκοπευτής. Στάλθηκε στα νοτιοανατολικά για να πολεμήσει εναντίον των Κούρδων. Εκεί, τραυματίστηκε σε μάχη και έπεσε αιχμάλωτος του PKK. Κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του, η οποία διήρκεσε δύο χρόνια και οκτώ μήνες, το τουρκικό κράτος τον διέγραψε από τα μητρώα του, θεωρώντας τον νεκρό.
Γιατί ο σμήναρχος ζητά εύλογη τιμωρία - Το δίκτυο και η ιθαγένεια
Σε εκείνη ακριβώς τη χρονική συγκυρία, μέσω εγγράφων που εστάλησαν στην οικογένειά του και μέσω ερευνών δημοσιογράφων, αποκαλύφθηκε το μεγάλο μυστικό: Η οικογένειά του δεν είχε τουρκική καταγωγή. Ο παππούς του ονομαζόταν Κωνσταντίνος και η γιαγιά του Παρασκευή, προερχόμενοι από τον οικισμό Γιαϊλά του χωριού Ασάρ. Ο Ιμπραήμ συνειδητοποίησε ότι είχε ελληνικές, ποντιακές και χριστιανικές ρίζες, ανήκοντας στους εξισλαμισμένους πληθυσμούς που παρέμειναν στην περιοχή μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Η Αλλαγή Ονόματος και ο Ακτιβισμός
Η αποκάλυψη της αλήθειας σε συνδυασμό με τη φρίκη του πολέμου που βίωσε, άλλαξαν ριζικά την κοσμοθεωρία του. Όταν αφέθηκε ελεύθερος, πήρε την ιστορική και άκρως επικίνδυνη —για τα δεδομένα της Τουρκίας— απόφαση να απαρνηθεί τον τουρκικό εθνικισμό. Άλλαξε επίσημα το όνομά του από Ιμπραήμ σε Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί και ξεκίνησε έναν ανένδοτο, ειρηνικό αγώνα.
Αφιερώθηκε στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην υποστήριξη των μειονοτήτων στην Τουρκία και, κυρίως, στην ανάδειξη της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Η δράση του αυτή τον μετέτρεψε αμέσως σε στόχο των τουρκικών διωκτικών αρχών, ενώ η ρητορική του ενοχλούσε βαθύτατα το επίσημο κρατικό αφήγημα.
Διώξεις, Φυλακίσεις και η Φυγή στην Ελλάδα
Η ρητορική του και οι δημόσιες τοποθετήσεις του τον οδήγησαν επανειλημμένα ενώπιον των τουρκικών δικαστηρίων. Τον Απρίλιο του 2017 συνελήφθη και κρατήθηκε σε φυλακές υψίστης ασφαλείας. Οι κατηγορίες που αντιμετώπισε αφορούσαν την «προσβολή» του Προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς και τη δήθεν διασπορά «τρομοκρατικής προπαγάνδας».
Στις 16 Φεβρουαρίου οι υπογραφές της Ελλάδας με τη Chevron
Παρέμεινε έγκλειστος στα τουρκικά κάτεργα για 15 μήνες. Αποφυλακίστηκε το 2018, ωστόσο το ασφυκτικό κλίμα και ο διαρκής φόβος για τη ζωή του τον οδήγησαν στη μεγάλη απόφαση. Τον Φεβρουάριο του 2019, διέσχισε τον ποταμό Έβρο με μια μικρή βάρκα και πέρασε στην Ελλάδα, αναζητώντας πολιτικό άσυλο και ελπίζοντας να ξεκινήσει μια νέα ζωή στην πατρίδα των προγόνων του.
Το Παράδοξο της Αντιμετώπισης από την Αθήνα
Η κατάληξη, ωστόσο, αποδείχθηκε δαιδαλώδης. Παρά το γεγονός ότι ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί προσκόμισε τα απαραίτητα στοιχεία για την καταγωγή του και, πρωτίστως, για τον άμεσο κίνδυνο που διατρέχει στην Τουρκία, οι αρμόδιες ελληνικές επιτροπές ασύλου φαίνεται πως προσεγγίζουν την υπόθεσή του με αυστηρά γραφειοκρατικά κριτήρια.
Η τρέχουσα απόφαση για τη δεύτερη απέλασή του, αναδεικνύει το θεσμικό χάσμα μεταξύ της διακήρυξης περί προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της πρακτικής εφαρμογής του νόμου. Ο ακτιβιστής, ο οποίος αρνήθηκε το παρελθόν του για να αγκαλιάσει την ελληνική του ταυτότητα, βρίσκεται πλέον νομικά μετέωρος, αντιμετωπίζοντας το ενδεχόμενο να επιστραφεί σε μια χώρα όπου η δράση του ποινικοποιείται βαρύτατα.
