Καταιγιστικές και χωρίς προηγούμενο εξελίξεις καταγράφονται στη Βενεζουέλα έπειτα από τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις και τη μεταφορά του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο έκπτωτος πρόεδρος οδηγήθηκε χθες ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστηρίου στη Νέα Υόρκη, όπου δήλωσε αθώος για βαριές κατηγορίες ναρκωτρομοκρατίας, την ώρα που η διεθνής κοινότητα εκφράζει έντονη ανησυχία για τις συνέπειες της αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης.

«Είμαι ακόμη πρόεδρος της χώρας μου»

Κατά τη σύντομη και τυπική ακροαματική διαδικασία στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν, ο 63χρονος Νικολάς Μαδούρο αρνήθηκε τις τέσσερις ομοσπονδιακές κατηγορίες που του αποδίδονται, μεταξύ των οποίων συνωμοσία για ναρκωτρομοκρατία, εισαγωγή κοκαΐνης στις ΗΠΑ και κατοχή βαρέος οπλισμού. Κάθε κατηγορία επισύρει ποινή έως και ισόβιας κάθειρξης.

Μιλώντας στα ισπανικά, ο Μαδούρο επέμεινε ότι παραμένει «ο νόμιμος πρόεδρος της Βενεζουέλας», χαρακτηρίζοντας τη σύλληψή του «παράνομη απαγωγή» και τον εαυτό του «αιχμάλωτο πολέμου». Παρά τις επανειλημμένες συστάσεις του δικαστή Άλβιν Χέλερσταϊν, επιχείρησε να διακόψει τη διαδικασία, δηλώνοντας: «Είμαι αθώος. Δεν είμαι εγκληματίας».

Σύλληψη με διεθνείς αντιδράσεις

Η παρουσία του Μαδούρο στο αμερικανικό δικαστήριο συνέπεσε με έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου περισσότερες από δέκα χώρες κατηγόρησαν τις ΗΠΑ για «έγκλημα επιθετικότητας». Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και για το επικίνδυνο προηγούμενο που δημιουργείται στις διεθνείς σχέσεις.

Η εικόνα ενός εν ενεργεία –κατά τον ίδιο– προέδρου κυρίαρχου κράτους, δεμένου σε αμερικανική αίθουσα δικαστηρίου, προκάλεσε συγκρίσεις με ιστορικές υποθέσεις όπως εκείνες του Μανουέλ Νοριέγα και του Σαντάμ Χουσεΐν.

Στην ίδια επιχείρηση συνελήφθη και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, η οποία επίσης δήλωσε αθώα. Ο συνήγορός της ανέφερε ότι υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς κατά τη σύλληψη και χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, τουλάχιστον 40 άνθρωποι σκοτώθηκαν, ανάμεσά τους άμαχοι και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας της Βενεζουέλας και της Κούβας.

Πυρά και drones στο Καράκας

Την ίδια ώρα, πυρά ακούστηκαν κοντά στο προεδρικό παλάτι Μιραφλόρες στο Καράκας, με κυβερνητικές πηγές να κάνουν λόγο για πτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών άγνωστης προέλευσης, γεγονός που οδήγησε τις δυνάμεις ασφαλείας να ανοίξουν πυρ. Σύμφωνα με τις αρχές, η κατάσταση τέθηκε υπό έλεγχο.

Τα περιστατικά σημειώθηκαν δύο ημέρες μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και την αιχμαλώτιση του Μαδούρο σε έφοδο ειδικών δυνάμεων στην πρωτεύουσα. Το υπουργείο Επικοινωνίας δεν απάντησε σε κλήσεις του AFP για επιβεβαίωση των γεγονότων.

«Έγινε μετά τις οκτώ το βράδυ. Ακούστηκαν εκπυρσοκροτήσεις, πολύ κοντινές», ανέφερε κάτοικος της περιοχής υπό τον όρο της ανωνυμίας, προσθέτοντας ότι οι ήχοι ήταν εξίσου δυνατοί με εκείνους του Σαββάτου.

«Είδα μόνο δύο κόκκινα φώτα στον ουρανό. Διήρκεσε περίπου ένα λεπτό και όλοι κοιτούσαν από τα παράθυρα για να καταλάβουν τι συνέβαινε», συμπλήρωσε.

Σε βίντεο που κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα διακρίνονται τροχιοδεικτικά πυρά στον ουρανό, εναντίον αόρατου στόχου, ενώ καταγράφεται και κινητοποίηση των δυνάμεων της τάξης γύρω από το προεδρικό μέγαρο.

Πετρέλαιο και επενδύσεις στο επίκεντρο

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξή του στο NBC News, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιδότησης αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών για την ανοικοδόμηση των ενεργειακών υποδομών της Βενεζουέλας.

Εκτίμησε ότι η παραγωγή θα μπορούσε να επανεκκινήσει σε λιγότερο από 18 μήνες, με τεράστιες επενδύσεις που «θα αποδώσουν τόσο στις εταιρείες όσο και στη χώρα».

Παρά την αισιοδοξία του Αμερικανού προέδρου, οι ενεργειακοί κολοσσοί παραμένουν επιφυλακτικοί, επικαλούμενοι κυρώσεις, πολιτική αστάθεια και το ιστορικό απαλλοτριώσεων στη χώρα.

Το στοίχημα της Βενεζουέλας για την αμερικανική πετρελαϊκή βιομηχανία

Το όραμα του Ντόναλντ Τραμπ για την ανασυγκρότηση του κατεστραμμένου πετρελαϊκού τομέα της Βενεζουέλας μέσω αμερικανικών εταιρειών συνιστά, σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios, τη μεγαλύτερη δοκιμασία μέχρι σήμερα για την αντοχή της αμερικανικής βιομηχανίας απέναντι στο ρίσκο.

Ο Τραμπ και κορυφαίοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του δεν έχουν επιχειρήσει να αποκρύψουν ότι τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας αποτελούν βασικό κίνητρο πίσω από την επιδίωξη ανατροπής του προέδρου Νικολάς Μαδούρο.

Οι δηλώσεις Ρούμπιο και το γεωπολιτικό διακύβευμα

«Δεν μπορείτε να συνεχίσετε να έχετε τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο υπό τον έλεγχο αντιπάλων των Ηνωμένων Πολιτειών και ταυτόχρονα να μην ωφελείται ο λαός αυτής της χώρας», δήλωσε την Κυριακή στο NBC ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, αναφερόμενος στην Κίνα, τη Ρωσία και άλλους διεθνείς παίκτες.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους μέσα από το Air Force One ότι στόχος των ΗΠΑ είναι να περιβάλλονται από χώρες «βιώσιμες και επιτυχημένες», όπου το πετρέλαιο θα μπορεί να εξάγεται ελεύθερα, κάτι που –όπως είπε– συμβάλλει στη μείωση των τιμών και λειτουργεί προς όφελος της αμερικανικής οικονομίας.

Επιφυλάξεις για τις επενδύσεις

Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Axios, η συνολική εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η διάθεση των αμερικανικών εταιρειών να επενδύσουν στις ερειπωμένες υποδομές της Βενεζουέλας παραμένει αβέβαιη, παρά την αισιοδοξία που εκφράζουν κυβερνητικοί αξιωματούχοι.

Αναλυτές της Jefferies Global Research & Strategy σημείωσαν ότι η αύξηση της παραγωγής εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων, η οποία με τη σειρά της προϋποθέτει πολιτική σταθερότητα και, πιθανότατα, εγγυήσεις από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Παράλληλα, ο Gregory Brew του Eurasia Group υπογράμμισε ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα είναι ιδιαίτερα προσεκτικές χωρίς ένα σταθερό περιβάλλον ασφάλειας και χωρίς όρους που να μειώνουν ουσιαστικά τον κίνδυνο, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι αγορές εμφανίζουν υπερπροσφορά και οι τιμές παραμένουν χαμηλές.

Ανοιχτά ερωτήματα και κυβερνητικές εγγυήσεις

Πολλά ερωτήματα παραμένουν για το πώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διαμορφώσουν συνθήκες ικανές να προσελκύσουν δισεκατομμύρια δολάρια σε νέες επενδύσεις. Ο Ρούμπιο ανέφερε στο CBS ότι οι εταιρείες θα χρειαστούν «ορισμένες εγγυήσεις και όρους», προσθέτοντας ότι η αμερικανική «καραντίνα» στα πετρελαιοφόρα που έχουν υποστεί κυρώσεις λειτουργεί ως μοχλός πίεσης για αλλαγές.

Ρίσκο και άλλες ενεργειακές πρωτοβουλίες

Η περίπτωση της Βενεζουέλας δεν είναι η μοναδική όπου ο Τραμπ καλεί τις πετρελαϊκές εταιρείες να εξέλθουν από τη ζώνη άνεσής τους, επιδιώκοντας υψηλές αποδόσεις με αντίστοιχα υψηλούς κινδύνους.

Το Υπουργείο Εσωτερικών σχεδιάζει την πώληση δικαιωμάτων γεώτρησης στις αρκτικές θάλασσες ανοιχτά της Αλάσκας, καθώς και στον Ειρηνικό, ενώ οι εταιρείες εμφανίζονται ιδιαίτερα θετικές στην αύξηση των μισθώσεων στον Κόλπο της Αμερικής (πρώην Κόλπο του Μεξικού).

Το παρελθόν βαραίνει τις αποφάσεις

Παρά ταύτα, το ενδιαφέρον για άλλες παράκτιες περιοχές παραμένει αβέβαιο, λόγω του κόστους, των νομικών συγκρούσεων και των προβλημάτων δημοσίων σχέσεων. Εταιρείες όπως η Exxon και η ConocoPhillips είχαν αποχωρήσει από τον εθνικοποιημένο τομέα πριν από περίπου δύο δεκαετίες, έπειτα από σύγκρουση με το καθεστώς του Ούγκο Τσάβες, διεκδικώντας ακόμη δισεκατομμύρια δολάρια μέσω διεθνών διαιτησιών.

Τα σενάρια για την παραγωγή

Η Luisa Palacios, ερευνήτρια στο ενεργειακό think tank του Πανεπιστημίου Columbia, εκτίμησε ότι ένα αισιόδοξο αλλά ρεαλιστικό σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγής κατά 500.000 έως 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως μέσα σε δύο χρόνια, εφόσον υπάρξει καλύτερη διακυβέρνηση και άρση των αμερικανικών κυρώσεων.

Η ίδια βλέπει περιθώρια ενίσχυσης της παραγωγής από εταιρείες που ήδη δραστηριοποιούνται στη χώρα, όπως η Chevron, η Repsol και η ENI, ενώ –με πολλές επιφυλάξεις– θεωρεί πιθανή μια επιστροφή στα 3,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε ορίζοντα επτά έως δέκα ετών.

Αναμονή για τις αποφάσεις των εταιρειών

Καθώς οι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες διατηρούν μέχρι στιγμής σιγή ιχθύος για τα σχέδιά τους, ο Ρούμπιο δήλωσε στο ABC ότι θα υπάρξει «τεράστιο ενδιαφέρον, εφόσον όλα γίνουν με τον σωστό τρόπο». Παράλληλα, ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ και ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκουμ αναμένεται σύντομα να προχωρήσουν σε αξιολόγηση και επαφές με τις εταιρείες, προκειμένου να διερευνηθούν οι επόμενες κινήσεις.

CIA και σενάρια «ελεγχόμενης μετάβασης»

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, απόρρητη έκθεση της CIA εκτιμά ότι πρόσωπα «πιστά στο καθεστώς», όπως η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες –η οποία ορκίστηκε προσωρινή πρόεδρος– θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διατήρηση της σταθερότητας κατά τη μεταβατική περίοδο. Το Reuters σημειώνει ότι δεν έχει καταστεί δυνατή η ανεξάρτητη επιβεβαίωση της έκθεσης.

Φόβοι για γενικευμένη αποσταθεροποίηση

Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει παγκόσμιο κύμα αντιδράσεων και φόβους για επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής δράσης και σε άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Κολομβία και η Κούβα. Ο πρόεδρος της Κολομβίας Γκουστάβο Πέτρο προειδοποίησε ότι η χώρα του «θα υπερασπιστεί την κυριαρχία της».

Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η κρίση στη Βενεζουέλα ενδέχεται να αποτελέσει σημείο καμπής για τη διεθνή τάξη, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα της Λατινικής Αμερικής και πέραν αυτής.

Τραμπ: Οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται σε πόλεμο με τη Βενεζουέλα

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μίλησε στο NBC News τη Δευτέρα, δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν βρίσκονται σε πόλεμο με τη Βενεζουέλα, παρά τις κλιμακούμενες αμερικανικές επιθέσεις και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

«Όχι, δεν είμαστε», δήλωσε ο Τραμπ στο NBC σχετικά με την κατάσταση της σύγκρουσης με τη Βενεζουέλα. «Είμαστε σε πόλεμο με ανθρώπους που πουλάνε ναρκωτικά. Είμαστε σε πόλεμο με ανθρώπους που αδειάζουν τις φυλακές τους στη χώρα μας, που στέλνουν τους τοξικομανείς τους και τους τροφίμους των ψυχιατρικών τους ιδρυμάτων στη χώρα μας».

«Πρέπει πρώτα να διορθώσουμε τη χώρα. Δεν μπορούν να γίνουν εκλογές. Δεν υπάρχει περίπτωση ο κόσμος να μπορέσει καν να ψηφίσει», ανέφερε ο Τραμπ σχετικά με την πιθανότητα διεξαγωγής ψηφοφορίας τον επόμενο μήνα. «Όχι, θα χρειαστεί ένα χρονικό διάστημα. Πρέπει να επαναφέρουμε τη χώρα στην υγεία».

Ο Τραμπ απείλησε για άλλη μια φορά με νέες στρατιωτικές επιθέσεις σε περίπτωση που ο Ροντρίγκες σταματήσει να συνεργάζεται με Αμερικανούς αξιωματούχους.

«Είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε», είπε. «Για την ακρίβεια, το είχαμε προβλέψει».

Επανέλαβε την πεποίθησή του ότι ο ίδιος έχει τον τελικό έλεγχο, αλλά οι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου θα βοηθήσουν στην επίβλεψη της εμπλοκής της Αμερικής στη Βενεζουέλα.

«Είναι μια συλλογική ομάδα. Έχουν όλοι εξειδίκευση, διαφορετική εξειδίκευση», είπε, προσθέτοντας ωστόσο ότι ο ίδιος είναι ο τελικός υπεύθυνος.

Ο πρόεδρος απέρριψε επίσης τα δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι αντιτίθεται στην ανάληψη της ηγεσίας της χώρας από την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, λόγω της αποδοχής του Νόμπελ Ειρήνης από την ίδια.

«Δεν θα έπρεπε να το είχε κερδίσει», δήλωσε. «Αλλά όχι, αυτό δεν έχει καμία σχέση με την απόφασή μου».