Την πρόθεσή του να επιδιώξει εκ νέου τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στο ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, παρά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση το περασμένο έτος.
Στρατηγική σημασία του προγράμματος Security Action for Europe
Η βρετανική κυβέρνηση εξακολουθεί να θεωρεί στρατηγικής σημασίας τη συμμετοχή στο πρόγραμμα Security Action for Europe (SAFE), το οποίο επιτρέπει σε χώρες να αντλούν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να ενισχύσει συλλογικά την αμυντική της ισχύ απέναντι στη ρωσική απειλή.
Το περσινό «όχι» της ΕΕ και το κόστος συμμετοχής
Το Λονδίνο είχε επιδιώξει να ενταχθεί στον πρώτο γύρο του προγράμματος, ωστόσο τον Νοέμβριο η Ευρωπαϊκή Ένωση απέρριψε το αίτημα, αποκλείοντας τις βρετανικές αμυντικές εταιρείες από την άμεση πρόσβαση στα κονδύλια. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει η Βρετανία να καταβάλει έως και 6,75 δισ. ευρώ για τη συμμετοχή της, ποσό που η κυβέρνηση Στάρμερ χαρακτήρισε μη αποδεκτό.
Δηλώσεις Στάρμερ από Κίνα και Ιαπωνία
Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Κίνα και την Ιαπωνία το Σαββατοκύριακο, ο Βρετανός πρωθυπουργός τόνισε ότι η στενότερη συνεργασία στον τομέα της άμυνας παραμένει αναγκαία. «Είτε πρόκειται για το SAFE είτε για άλλες πρωτοβουλίες, έχει απόλυτο νόημα η Ευρώπη, με την ευρύτερη έννοια - δηλαδή η ΕΕ μαζί με άλλες ευρωπαϊκές χώρες - να συνεργαστεί πιο στενά. Αυτό είναι που υποστηρίζω και ελπίζω να σημειώσουμε πρόοδο», ανέφερε.
Ανάγκη για περισσότερη κοινή δράση
Ο Στάρμερ πρόσθεσε ότι «στις δαπάνες, στις δυνατότητες και στη συνεργασία πρέπει να κάνουμε περισσότερα μαζί», επισημαίνοντας ότι αυτό προϋποθέτει την επανεξέταση σχημάτων όπως το SAFE, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει τρόπος ουσιαστικότερης σύμπραξης.
Κρίσιμες επαφές Λονδίνου – Βρυξελλών
Οι δηλώσεις του έρχονται λίγες ημέρες πριν από σειρά κρίσιμων επαφών μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τη Δευτέρα, ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς αναμένεται να συναντηθεί στο Λονδίνο με τον Νικ Τόμας-Σάιμοντς, στο πλαίσιο της ετήσιας συνεδρίασης του Συμβουλίου Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου. Παράλληλα, ο Σέφτσοβιτς και ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις θα έχουν επαφές με τη Βρετανίδα υπουργό Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς και τον υπουργό Επιχειρήσεων Πίτερ Κάιλ.
Πλήγμα αξιοπιστίας και το βάρος του Brexit
Το περσινό αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για το SAFE είχε ερμηνευθεί, τόσο στο Λονδίνο όσο και στις Βρυξέλλες, ως πλήγμα για την αξιοπιστία της Ευρώπης στον τομέα της άμυνας, αλλά και για την προσπάθεια του Στάρμερ να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις με την ΕΕ μετά το Brexit. Αρκετά κράτη-μέλη είχαν ταχθεί υπέρ μιας πιο ευέλικτης προσέγγισης απέναντι στη Βρετανία, θεωρώντας ότι η συμμετοχή της θα ενίσχυε τη συλλογική ευρωπαϊκή άμυνα, ειδικά υπό το βάρος της ρωσικής απειλής και των τεταμένων σχέσεων με τις ΗΠΑ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Ανοιχτή η πόρτα για νέες συνομιλίες
Παρά την αποτυχία συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε διαμηνύσει ότι παραμένει ανοιχτή σε νέες συνομιλίες. «Η πόρτα μας είναι πάντα ανοιχτή για ομοϊδεάτες εταίρους, ιδίως για το Ηνωμένο Βασίλειο», είχε δηλώσει τότε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Τόμας Ρενιέ.
Το διακύβευμα για τις βρετανικές αμυντικές εταιρείες
Εφόσον τελικά επιτευχθεί συμφωνία, βρετανικές αμυντικές εταιρείες θα μπορούν να διεκδικούν συμβόλαια που χρηματοδοτούνται από το SAFE.
