Η 10η Μαρτίου (κατά την οποία τιμάται και η Διεθνής Ημέρα Γυναικών Δικαστών) δεν είναι απλώς άλλη μία σελίδα στο ημερολόγιο. Είναι μια ημέρα συνυφασμένη με τον αγώνα της πατρίδας για λευτεριά, με πολιτικά παιχνίδια εξουσίας που έμειναν στην ιστορία, αλλά και με την ίδρυση ενός εκ των κορυφαίων αθλητικών συλλόγων της χώρας.
Οι σταθμοί που σμίλεψαν την Ελλάδα
Το ρολόι της ιστορίας γυρίζει πίσω, αποδεικνύοντας ότι το ελληνικό έθνος δεν σταματά ποτέ να διεκδικεί και να πρωτοπορεί:
1896: Ο Χαρίλαος Βασιλάκος γράφει ιστορία κερδίζοντας τον πρώτο σύγχρονο Μαραθώνιο κατά τη διάρκεια των Α’ Πανελληνίων Αγώνων Στίβου, τερματίζοντας σε 3 ώρες και 18 λεπτά.
1905: Το εθνικό φρόνημα φουντώνει ξανά. Ξεσπάει η Κρητική Επανάσταση στο χωριό Θέρισο, με μπροστάρη τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Το ξεκάθαρο, ανυποχώρητο αίτημα προς τις μεγάλες δυνάμεις είναι ένα: Ένωση της Κρήτης με τη μητέρα Ελλάδα, με τον αγγλικό στόλο να σπεύδει εσπευσμένα στο νησί.
1944: Στην καρδιά της Κατοχής, αναγγέλλεται η δημιουργία της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθερώσεως (ΠΕΕΑ), γνωστή ως η θρυλική «κυβέρνηση των βουνών».
Τα γενέθλια του Ολυμπιακού και οι αέναες πολιτικές... ανατροπές
Ο αθλητισμός και η εγχώρια πολιτική σκηνή έχουν τη δική τους ξεχωριστή, ίσως και ειρωνική, θέση στα κιτάπια της 10ης Μαρτίου:
1925: Πριν από ακριβώς 101 χρόνια, ενώνονται τα μέλη του Πειραϊκού Ποδοσφαιρικού Ομίλου και του Ομίλου Φιλάθλων Πειραιώς. Το αποτέλεσμα; Ιδρύεται ο Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς, ο οποίος έμελλε να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες του ελληνικού αθλητισμού.
1985: Η πολιτική σκακιέρα στα καλύτερά της. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Καραμανλής, αντιδρά έντονα στην απόφαση του Ανδρέα Παπανδρέου να προτείνει τον Χρήστο Σαρτζετάκη ως νέο Πρόεδρο και παραιτείται. Τη θέση αναλαμβάνει προσωρινά ο Ιωάννης Αλευράς, σε μια κίνηση που απέδειξε περίτρανα ότι στην ελληνική πολιτική σκηνή, η μόνη σταθερά είναι η ανατροπή.
2015: Η Βουλή ψηφίζει ομόθυμα την πρόταση της τότε προέδρου της, Ζωής Κωνσταντοπούλου, για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων και του κατοχικού δανείου. Μια ηχηρή διεκδίκηση που, ειρωνικά, παραμένει το ίδιο «ζωντανή» και ανεκπλήρωτη μέχρι και σήμερα.
Δικτάτορες, ναυάγια και ο... Τσακ Νόρις
Σε παγκόσμιο αλλά και τοπικό επίπεδο, η ημέρα κρύβει σκοτεινές και ετερόκλητες στιγμές:
1923: Μια ξεχασμένη εθνική τραγωδία στον Σαρωνικό. Το ναυαγοσωστικό «Αλέξανδρος Ζ» βυθίζεται στην Ψυττάλεια, παίρνοντας μαζί του στον υγρό τάφο περισσότερους από 150 αξιωματικούς και ναύτες.
1945: Οι αμερικανικές δυνάμεις βομβαρδίζουν το Τόκιο. Η πύρινη κόλαση αφήνει πίσω της πάνω από 100.000 νεκρούς, στη συντριπτική τους πλειοψηφία αμάχους.
1952: Ο Φουλχένσιο Μπατίστα κάνει πραξικόπημα στην Κούβα και αυτοανακηρύσσεται «προσωρινός πρόεδρος».
Σαν σήμερα καταγράφονται επίσης γεννήσεις προσώπων που, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, άφησαν το στίγμα τους: από τον σημερινό Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο Β’ (1938) και την Αμερικανίδα σταρ Σάρον Στόουν (1958), μέχρι τον διαβόητο τρομοκράτη Οσάμα μπιν Λάντεν (1957) και τον ανίκητο του Χόλιγουντ, Τσακ Νόρις (1940). Το 1900, γεννήθηκε ο Παντελής Πουλιόπουλος, από τα ιδρυτικά μέλη του τροτσκιστικού κινήματος στην Ελλάδα.
Οι τεράστιες απώλειες του ελληνικού πολιτισμού
Ο καλλιτεχνικός κόσμος της Ελλάδας μετράει μεγάλες «απουσίες» τη 10η Μαρτίου:
1970: Σιγεί το γέλιο. Φεύγει από τη ζωή ο Βασίλης Αυλωνίτης, κορυφαίος της ελληνικής σκηνής και του ελαφρού θεάτρου.
1992: Σιγούν οι πενιές. Ο σπουδαίος λαϊκός συνθέτης και ανεπανάληπτος βιρτουόζος του μπουζουκιού, Γιώργος Ζαμπέτας, περνάει στο πάνθεον των αθανάτων.
2004: Πεθαίνει ο οξύτατος και ασυμβίβαστος συγγραφέας, Ρένος Αποστολίδης.
2012: Φεύγει η Δόμνα Σαμίου, η γυναίκα που διέσωσε και δόξασε διεθνώς το ελληνικό δημοτικό τραγούδι.
2016: Ο κινηματογράφος και η τηλεόραση αποχαιρετούν τον σπουδαίο σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη.
