Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής τίθεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι υπουργοί Ενέργειας των κρατών-μελών συνεδριάζουν εκτάκτως μέσω τηλεδιάσκεψης υπό το βάρος των εξελίξεων στη διεθνή ενεργειακή αγορά.
Πρόκειται για μια κατάσταση που θυμίζει αρκετά την ενεργειακή κρίση του 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Καθοριστικό ρόλο στην τρέχουσα κατάσταση διαδραματίζει η ένταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ, ενός κομβικού θαλάσσιου διαδρόμου για τη μεταφορά πετρελαίου.
Οι εξελίξεις προκαλούν έντονες ανησυχίες στις Βρυξέλλες και τα κράτη μέλη της Ε.Ε για πιθανές διαταραχές στην τροφοδοσία, αλλά και για περαιτέρω άνοδο των τιμών καυσίμων.
Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα κράτη-μέλη να προετοιμαστούν για ένα ενδεχόμενο παρατεταμένων πιέσεων στην αγορά ενέργειας.
Σε σχετική επιστολή του επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προς τους αρμόδιους υπουργούς ενόψει της σημερινής συνεδρίασης επισημαίνεται – μεταξύ άλλων - ότι τα περιθώρια παρέμβασης στις διεθνείς τιμές είναι περιορισμένα, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συγκράτηση της ζήτησης και τη διατήρηση της ομαλής λειτουργίας της ενιαίας αγοράς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στην αποφυγή μέτρων, που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κατάσταση.Πολιτικές όπως οι οριζόντιες επιδοτήσεις καυσίμων ή περιορισμοί στις διασυνοριακές ροές εκτιμάται ότι ενδέχεται να αυξήσουν τη ζήτηση σε μια περίοδο μειωμένης προσφοράς, εντείνοντας τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές και δημιουργώντας ανισορροπίες μεταξύ των κρατών.
Ήδη, άλλωστε, σε ορισμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε καταγράφονται φαινόμενα μετακίνησης καταναλωτών προς γειτονικές χώρες για φθηνότερα καύσιμα, ένδειξη των στρεβλώσεων που αρχίζουν να εμφανίζονται στην αγορά.
Στοχευμένες δράσεις θέλει η Κομισιόν
Ως απάντηση, η Κομισιόν προτείνει στοχευμένες δράσεις εξοικονόμησης, με έμφαση κυρίως στον τομέα των μεταφορών, ο οποίος, όμως, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα.
Στα μέτρα που εξετάζονται περιλαμβάνονται η ενίσχυση της τηλεργασίας, ο περιορισμός των μη αναγκαίων μετακινήσεων καθώς και η προώθηση αποδοτικότερων προτύπων κατανάλωσης.
Παράλληλα, τα κράτη-μέλη της Ε.Ε καλούνται να ενισχύσουν τον μεταξύ τους συντονισμό, να εξετάσουν την αναβολή μη κρίσιμων εργασιών συντήρησης σε διυλιστήρια και να διερευνήσουν την ευρύτερη αξιοποίηση εναλλακτικών καυσίμων, όπως τα βιοκαύσιμα. Ωστόσο, η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγωγές ενέργειας που καλύπτουν περίπου το 60% των αναγκών της, περιορίζει τα περιθώρια «ελιγμών».
Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενη «πίεση» να στηρίξουν με συγκεκριμένα μέτρα νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στο αυξημένο κόστος. Η σημερινή συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε αναμένεται να αναδείξει το κρίσιμο δίλημμα που αντιμετωπίζει η Ένωση: πώς να παρέμβει αποτελεσματικά χωρίς να εντείνει τις στρεβλώσεις και να επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη εύθραυστη ενεργειακή ισορροπία.
