Την άποψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να «κατέχουν» τη Γροιλανδία, προκειμένου να αποτραπεί η ενίσχυση της ρωσικής και κινεζικής παρουσίας στην Αρκτική, διατύπωσε εκ νέου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τη Δανία, τη Γροιλανδία και ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να βασίζονται σε συμφωνίες μίσθωσης ή μακροχρόνιες στρατιωτικές διευθετήσεις, αλλά χρειάζονται πλήρη ιδιοκτησία της Γροιλανδία. «Οι χώρες πρέπει να έχουν ιδιοκτησία και να υπερασπίζονται την ιδιοκτησία. Δεν υπερασπίζεσαι μισθώσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι υπάρχουν «εύκολοι και δύσκολοι τρόποι» για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.

«Θα κάνουμε κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος.

«Όχι μισθώσεις, μόνο ιδιοκτησία»

Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι ακόμη και συμφωνίες διάρκειας δεκαετιών δεν επαρκούν για να διασφαλίσουν, όπως είπε, τα αμερικανικά συμφέροντα. «Δεν μπορείς να κάνεις συμφωνίες εννέα ή εκατό ετών. Πρέπει να έχεις ιδιοκτησία», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας στην περιοχή αποτελεί απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Παράλληλα, ισχυρίστηκε –χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις– ότι η Γροιλανδία είναι «γεμάτη από ρωσικά και κινεζικά πλοία», ενώ τόνισε πως «δεν θέλει τη Ρωσία ή την Κίνα για γείτονες στη Γροιλανδία». Όπως είπε, «το ΝΑΤΟ πρέπει να το καταλάβει αυτό».
 

Κατηγορηματική άρνηση από Δανία και Γροιλανδία

Η Δανία και οι αρχές της Γροιλανδίας απάντησαν άμεσα ότι το νησί δεν είναι προς πώληση και ότι οποιαδήποτε απόφαση για το μέλλον του μπορεί να ληφθεί μόνο από τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας. Η Κοπεγχάγη έχει προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε χρήση στρατιωτικής βίας θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της διατλαντικής αμυντικής συμμαχίας.

Στο πλευρό της Δανίας τάχθηκαν και άλλοι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, ευρωπαϊκές χώρες αλλά και ο Καναδάς, τονίζοντας ότι η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να διασφαλίζεται συλλογικά από τους συμμάχους και με σεβασμό στις αρχές του ΟΗΕ περί κυριαρχίας, εδαφικής ακεραιότητας και απαραβίαστου των συνόρων.
 

Η στρατηγική σημασία της Αρκτικής

Παρότι η Γροιλανδία είναι το πιο αραιοκατοικημένο έδαφος στον κόσμο, η γεωγραφική της θέση ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Αρκτική της προσδίδει ιδιαίτερη στρατηγική αξία. Το νησί θεωρείται κομβικό για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης σε περίπτωση πυραυλικών επιθέσεων, αλλά και για την παρακολούθηση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Οι ΗΠΑ διατηρούν ήδη περισσότερους από 100 μόνιμους στρατιωτικούς στη βάση Pituffik, στο βορειοδυτικό άκρο της Γροιλανδίας, εγκατάσταση που λειτουργεί υπό αμερικανικό έλεγχο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Με βάση υφιστάμενες συμφωνίες με τη Δανία, η Ουάσινγκτον έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει όσες δυνάμεις κρίνει αναγκαίες στο νησί.
 

Πόροι, διπλωματία και νέες εντάσεις

Το αμερικανικό ενδιαφέρον ενισχύεται και από τον πλούτο φυσικών πόρων της Γροιλανδίας, όπως σπάνιες γαίες, ουράνιο και σίδηρος, ενώ η τήξη των πάγων λόγω της κλιματικής αλλαγής καθιστά ευκολότερη την πρόσβαση σε πιθανά κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι ανησυχίες για το μέλλον του νησιού αναζωπυρώθηκαν έπειτα από πρόσφατη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, με τη σύλληψη του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, γεγονός που ενίσχυσε τους φόβους για την προθυμία της Ουάσινγκτον να καταφύγει στη χρήση βίας.

Στο διπλωματικό πεδίο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, αναμένεται να έχει συνομιλίες με τη Δανία την επόμενη εβδομάδα, σε μια προσπάθεια εκτόνωσης της έντασης. Ωστόσο, οι δηλώσεις Τραμπ δείχνουν ότι το ζήτημα της Γροιλανδίας παραμένει ανοιχτό και εν δυνάμει εκρηκτικό για τις σχέσεις των ΗΠΑ με τους ευρωπαίους συμμάχους τους.