Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι ευρωπαίοι σύμμαχοί τους προχωρούν σε συνεργασία τόσο για την ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας «Χρυσός Θόλος» όσο και για την εξόρυξη ορυκτών στη Γροιλανδία, βάσει προσχεδίου συμφωνίας που κατέληξε με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία θα έχει διάρκεια «για πάντα» και θα αφορά όχι μόνο τη Γροιλανδία, αλλά ολόκληρη την Αρκτική.

Ρόλος των Ευρωπαίων στο πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος»

Σε συνέντευξή του στο CNBC, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπογράμμισε ότι οι ευρωπαίοι σύμμαχοι θα συμμετέχουν ενεργά τόσο στο πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος» όσο και στα δικαιώματα εξόρυξης ορυκτών στη Γροιλανδία. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «θα συμμετάσχουν στον “Χρυσό Θόλο” και θα συμμετάσχουν στα δικαιώματα εξόρυξης ορυκτών, όπως κι εμείς».

Ερωτηθείς για τον χρονικό ορίζοντα της συμφωνίας, ο Τραμπ απάντησε μονολεκτικά: «Για πάντα». Πρόσθεσε ότι πρόκειται για μια «πολύ καλή συμφωνία για τις ΗΠΑ, αλλά και για εκείνους», αναγνωρίζοντας ωστόσο πως «είναι λίγο περίπλοκη» και ότι οι λεπτομέρειες θα παρουσιαστούν σε επόμενο στάδιο.

Ανακοίνωση από το Νταβός και αναστολή δασμών

Λίγες ώρες μετά τη συνάντησή του με τον Μαρκ Ρούτε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Τραμπ γνωστοποίησε μέσω Truth Social ότι οι δύο πλευρές κατέληξαν σε πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας που αφορά «τη Γροιλανδία και, στην πραγματικότητα, ολόκληρη την Αρκτική περιοχή». Όπως σημείωσε, εφόσον ολοκληρωθεί, η συμφωνία «θα είναι εξαιρετικά επωφελής για τις Ηνωμένες Πολιτείες και για όλα τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ».

Στο ίδιο μήνυμα ανέφερε ότι, βάσει αυτής της κατανόησης, δεν θα επιβληθούν οι δασμοί που επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου, εξέλιξη που συνέβαλε και στη βελτίωση του κλίματος στις αγορές.

«Η συμφωνία θα παρουσιαστεί σχετικά σύντομα»

Ο Αμερικανός πρόεδρος διευκρίνισε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη πρόσθετες συζητήσεις για το πώς θα συνδεθεί το πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος» με τη Γροιλανδία, σημειώνοντας ότι περισσότερες πληροφορίες θα δοθούν καθώς προχωρούν οι επαφές. Την ευθύνη των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με τον ίδιο, θα έχουν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, ο υπουργός Εξωτερικών, ο ειδικός απεσταλμένος και άλλα κυβερνητικά στελέχη, τα οποία θα λογοδοτούν απευθείας στον ίδιο.

Σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στο Νταβός, ο Τραμπ επανέλαβε ότι «η συμφωνία θα παρουσιαστεί σχετικά σύντομα», προσθέτοντας πως «είναι ακόμη σε εξέλιξη, αλλά αρκετά προχωρημένη και μας δίνει όλα όσα χρειαζόμασταν».

Αντιδράσεις για τη Γροιλανδία και τη Δανία

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων, δημοσιογράφος μετέφερε στον Τραμπ τη θέση του Δανού υπουργού Εξωτερικών, ο οποίος φέρεται να απέρριψε κάθε συζήτηση περί απόκτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε ότι δεν του αρέσει να ενημερώνεται «από δεύτερο χέρι» και ότι, αν υπάρχει διαφωνία, θα προτιμούσε να του ειπωθεί απευθείας.

Ερωτηθείς πότε θα συζητήσει το θέμα με τη Δανία, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα μιλήσει με τον Μαρκ Ρούτε, προσθέτοντας με νόημα: «Είναι, ειλικρινά, πιο σημαντικός».

Γεωπολιτικές προεκτάσεις στην Αρκτική

Το προσχέδιο συμφωνίας, όπως το περιγράφει ο ίδιος ο Τραμπ, συνδυάζει άμυνα, ορυκτό πλούτο και γεωπολιτική επιρροή στην Αρκτική. Η προοπτική μόνιμης συνεργασίας στον «Χρυσό Θόλο» και στα ορυκτά της Γροιλανδίας αναμένεται να αποτελέσει σημείο τριβής με την Κοπεγχάγη, αλλά και κρίσιμο τεστ για τις ισορροπίες εντός του ΝΑΤΟ σε μια περιοχή αυξανόμενης στρατηγικής σημασίας.

Ρούτε: «Μένει δουλειά να γίνει»

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, χαιρέτισε επίσης την απόφαση του Τραμπ, ωστόσο ο Μαρκ Ρούτε, που διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο, προειδοποίησε ότι απομένει «πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει».

Όταν ρωτήθηκε από το Fox News αν η Γροιλανδία θα παραμείνει μέρος του Βασιλείου της Δανίας βάσει της συμφωνίας, ο Ρούτε απάντησε ότι το θέμα δεν έχει τεθεί, δίνοντας παράλληλα ορισμένες επιπλέον διευκρινίσεις. Η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες για το πλαίσιο στο οποίο αναφέρεται ο Τραμπ θα επικεντρωθούν στη διασφάλιση της ασφάλειας της Αρκτικής μέσω των συλλογικών προσπαθειών των συμμάχων.

Τι ενδέχεται να περιλαμβάνει το πλαίσιο συμφωνίας

Σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλείται ο Guardian, η συμφωνία θα μπορούσε να παραχωρεί στις ΗΠΑ κυριαρχία σε μικρές περιοχές της Γροιλανδίας όπου βρίσκονται στρατιωτικές βάσεις. Αξιωματούχοι που μίλησαν ανώνυμα στην Telegraph συνέκριναν την πρόταση με τις βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στην Κύπρο, οι οποίες θεωρούνται βρετανικό έδαφος.

Το πλαίσιο θα μπορούσε επίσης να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να εξορύσσουν σπάνιες γαίες χωρίς άδεια της Δανίας, σύμφωνα με την Telegraph.