Ένας «δυνητικά επικίνδυνος» αστεροειδής φαίνεται να περιέχει όλα τα βασικά «γράμματα» που συνθέτουν το DNA, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι τα δομικά στοιχεία της ζωής μπορεί να είναι διαδεδομένα στο ηλιακό σύστημα.

Τα ευρήματα προέκυψαν από την ανάλυση δειγμάτων που συλλέχθηκαν από τον αστεροειδή Ryugu, έναν διαστημικό βράχο διαμέτρου περίπου 900 μέτρων, με χαρακτηριστικό σχήμα που θυμίζει περιστρεφόμενη σβούρα.

Οι ερευνητές εντόπισαν πλήρες σύνολο νουκλεοβάσεων — των βασικών δομικών μονάδων του DNA, αλλά και του RNA — όπως αναφέρεται στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Astronomy.
 

Τα «γράμματα» της ζωής στο διάστημα

Συγκεκριμένα, ανιχνεύθηκαν οι πέντε βασικές νουκλεοβάσεις: αδενίνη, γουανίνη, κυτοσίνη, θυμίνη και ουρακίλη. Οι ενώσεις αυτές, σε συνδυασμό με άλλα μόρια όπως η ριβόζη και τα φωσφορικά, αποτελούν τη βάση για τη δημιουργία DNA και RNA.

Ο επικεφαλής της μελέτης, Τοσίκι Κόγκα, διευκρίνισε ότι η παρουσία αυτών των μορίων δεν σημαίνει ότι υπήρξε ζωή στον αστεροειδή. Ωστόσο, δείχνει ότι αρχέγονοι αστεροειδείς έχουν τη δυνατότητα να δημιουργούν και να διατηρούν μόρια που σχετίζονται με τη χημεία της ζωής.

Δεν είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται τέτοια στοιχεία στο διάστημα. Αντίστοιχα ευρήματα είχαν καταγραφεί το 2023 και στον αστεροειδή Bennu από τη NASA, ενώ νουκλεοβάσεις έχουν εντοπιστεί και σε μετεωρίτες που έχουν φτάσει στη Γη. Συνολικά, τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την εκτίμηση ότι τέτοιες οργανικές ενώσεις είναι ευρέως διαδεδομένες.

Πώς συλλέχθηκαν τα δείγματα

Τα δείγματα από τον Ryugu συλλέχθηκαν στο πλαίσιο της αποστολής Hayabusa2 της ιαπωνικής διαστημικής υπηρεσίας JAXA. Το μη επανδρωμένο σκάφος προσγειώθηκε στον αστεροειδή το 2019, συνέλεξε υλικό από την επιφάνειά του και το επέστρεψε στη Γη το 2020.
 

Παρά το γεγονός ότι το συνολικό βάρος των δειγμάτων ήταν μόλις 5,4 γραμμάρια, η ανάλυσή τους έχει προσφέρει σημαντικά επιστημονικά δεδομένα.

Ήδη από το 2023, προκαταρκτική έρευνα είχε δείξει ότι ο αστεροειδής περιείχε οργανικά μόρια, όπως ουρακίλη και 15 διαφορετικά αμινοξέα — ουσίες που αποτελούν τη βάση των πρωτεϊνών.

Νέα, πιο αναλυτική μελέτη

Στη νέα έρευνα, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μεγαλύτερο δείγμα και πιο εξελιγμένες μεθόδους ανάλυσης, καταφέρνοντας να εντοπίσουν το πλήρες σύνολο των νουκλεοβάσεων.

Οι νουκλεοβάσεις διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: τις πουρίνες (αδενίνη και γουανίνη), που έχουν διπλή δομή δακτυλίου, και τις πυριμιδίνες (κυτοσίνη, θυμίνη και ουρακίλη), που έχουν απλούστερη δομή.

Η μελέτη έδειξε ότι στον Ryugu οι δύο αυτές κατηγορίες εμφανίζονται σε ισορροπία, σε αντίθεση με άλλα δείγματα, όπως εκείνα από τον Bennu και τον μετεωρίτη Orgueil, όπου υπερισχύουν οι πυριμιδίνες, ή τον μετεωρίτη Murchison, όπου κυριαρχούν οι πουρίνες.

Ο ρόλος της αμμωνίας

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης συσχέτιση μεταξύ της αναλογίας των νουκλεοβάσεων και της παρουσίας αμμωνίας στα δείγματα. Η αμμωνία θεωρείται μόριο που ευνοεί τη δημιουργία οργανικών ενώσεων και ενδέχεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στις διαδικασίες σχηματισμού των νουκλεοβάσεων.

Όπως σημειώνεται στη μελέτη, η συγκεκριμένη συσχέτιση δεν είχε προβλεφθεί από γνωστούς μηχανισμούς, γεγονός που ενδέχεται να υποδεικνύει μια νέα, άγνωστη έως τώρα διαδικασία δημιουργίας αυτών των μορίων στο πρώιμο ηλιακό σύστημα.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την προέλευση της ζωής

Οι επιστήμονες εξακολουθούν να μην γνωρίζουν με βεβαιότητα πώς ξεκίνησε η ζωή στη Γη. Μία θεωρία υποστηρίζει ότι δημιουργήθηκε εδώ, για παράδειγμα σε υποθαλάσσιες υδροθερμικές πηγές. Μια άλλη εκδοχή θέλει τα βασικά συστατικά της ζωής να έφτασαν στη Γη μέσω αστεροειδών ή κομητών.

Τα νέα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η ζωή προήλθε από το διάστημα, ωστόσο δείχνουν ότι τα απαραίτητα χημικά συστατικά για τη δημιουργία της μπορούν να σχηματιστούν εκτός της Γης.

Οι αστεροειδείς Ryugu και Bennu ανήκουν στην κατηγορία των ανθρακούχων αστεροειδών, που αποτελούν περίπου το 75% των αστεροειδών στο ηλιακό σύστημα. Πρόκειται για αρχέγονα σώματα που σχηματίστηκαν πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, την ίδια περίοδο με τη Γη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η παρουσία νουκλεοβάσεων σε τέτοια σώματα ενισχύει την υπόθεση ότι οι ανθρακούχοι αστεροειδείς ενδέχεται να συνέβαλαν στον εμπλουτισμό της πρώιμης Γης με τα απαραίτητα χημικά συστατικά για την εμφάνιση της ζωής.