Εκεί που νομίζαμε ότι η ψηφιακή μας ελευθερία είναι δεδομένη, έρχεται η πραγματικότητα να μας θυμίσει πως ο κλοιός στενεύει επικίνδυνα. Φαίνεται πως η πρόσφατη απαγόρευση των social media για τα παιδιά ήταν μόνο η «κερκόπορτα» για όσα ετοιμάζουν τώρα για όλους εμάς τους υπόλοιπους.Με πρόσχημα την «τοξικότητα», ετοιμάζονται να μας αφαιρέσουν το τελευταίο καταφύγιο ιδιωτικότητας: την ανωνυμία μας.
Αυτό που πολλοί φοβόντουσαν ως το επόμενο βήμα μετά τον περιορισμό των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα, παίρνει πλέον σάρκα και οστά. Η κυβέρνηση, διά στόματος Παύλου Μαρινάκη, φέρνει με ορμή στο προσκήνιο το τέλος της ανωνυμίας στο διαδίκτυο. Η «ψηφιακή τοξικότητα» και η παραπληροφόρηση βαφτίζονται τώρα «ζητήματα επιβίωσης της δημοκρατίας», προκειμένου να νομιμοποιηθεί η καθολική ταυτοποίηση κάθε χρήστη που τολμά να εκφέρει λόγο στον ψηφιακό κόσμο.
Κατέπεσε στη Ρόδο μη επανδρωμένο αερόχημα V-BAT
Η απαγόρευση στα παιδιά ήταν μόνο η αρχή
Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Το πρώτο βήμα έγινε με την απαγόρευση της πρόσβασης στα παιδιά, ένα μέτρο που η κοινή γνώμη αποδέχθηκε εύκολα λόγω της ανάγκης προστασίας των ανηλίκων. Όμως, όπως αποδεικνύεται, εκείνο το μέτρο ήταν ο «πολιορκητικός κριός». Τώρα, η ατζέντα επεκτείνεται στο σύνολο του πληθυσμού. Η πρόταση Μαρινάκη, που ξεκίνησε από το Athens Alitheia Forum και γιγαντώθηκε στο Φόρουμ των Δελφών, απαιτεί να βγουν οι «κουκούλες» από το διαδίκτυο. Πίσω από κάθε ψευδώνυμο, το κράτος απαιτεί πλέον να γνωρίζει το ονοματεπώνυμο και το φυσικό πρόσωπο που κρύβεται, με την απειλή της λογοδοσίας πάνω από το κεφάλι κάθε χρήστη.
Το «πράσινο φως» από την κορυφή και το τεχνικό φρένο που χάθηκε
Η πρόταση δεν είναι πια μια προσωπική θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου, αλλά μια συγκροτημένη πολιτική γραμμή που απολαμβάνει την πλήρη στήριξη του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έσπευσε να επιβεβαιώσει ότι το καθεστώς της ανωνυμίας πρέπει να τελειώσει οριστικά, διαβεβαιώνοντας μάλιστα πως οι πλατφόρμες έχουν την τεχνική δυνατότητα να απαιτούν επίσημα ταυτοποιητικά στοιχεία (όπως ταυτότητα ή ΑΦΜ) για τη δημιουργία λογαριασμού.
Δημοκρατία ή ψηφιακός έλεγχος;
Η ρητορική περί «μάχης για την αλήθεια» στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποιείται ως το τέλειο περιτύλιγμα για έναν άνευ προηγουμένου έλεγχο του δημόσιου διαλόγου. Ο ισχυρισμός ότι η δημοκρατία δεν ταυτίζεται με την ασυδοσία, ανοίγει τον δρόμο για περιορισμούς που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζαν αδιανόητοι. Κάθε πλατφόρμα θα υποχρεούται να «καρφώνει» τους χρήστες της στις αρχές, μετατρέποντας το διαδίκτυο από πεδίο ελεύθερης έκφρασης σε έναν ελεγχόμενο χώρο όπου κάθε λέξη θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον σου.
Η συνέχεια προμηνύεται ακόμα πιο σκληρή
Είναι πλέον φανερό ότι η στρατηγική αυτή δεν θα σταματήσει εδώ. Η ταυτοποίηση είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Όταν το κράτος θα έχει πρόσβαση στην ταυτότητα κάθε σχολιαστή, το επόμενο βήμα θα είναι η περαιτέρω σήμανση και ο φιλτραρισμένος έλεγχος του περιεχομένου με τη βοήθεια αλγορίθμων. Η ψηφιακή μας ζωή μπαίνει σε ένα «γυάλινο κλουβί», όπου η ιδιωτικότητα θυσιάζεται στον βωμό μιας υποτιθέμενης ασφάλειας και μιας «υγιούς» δημοκρατίας που δεν ανέχεται την ανώνυμη κριτική.
Ξεκινήσαμε από την προστασία των παιδιών κάτι που όλοι θέλουμε και καταλήγουμε σε ένα σύστημα που θυμίζει «κοινωνική βαθμολόγηση». Αν δεν είσαι «καλός και ήσυχος χρήστης», το ψηφιακό σου αποτύπωμα θα σε ακολουθεί παντού σαν ρετσινιά.
Μετά την ανωνυμία, τι έπεται;
Αν περάσει αυτό, ο δρόμος για τον απόλυτο έλεγχο θα είναι πλέον ορθάνοιχτος. Θα είναι η εποχή όπου ο ψηφιακός λόγος δεν θα είναι δικαίωμα, αλλά ένα «προνόμιο» που θα παραχωρείται μόνο σε όσους συμμορφώνονται με τους κανόνες του συστήματος.
