Η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, ολοκλήρωσε την Τετάρτη την κοινή συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων, Τουφάν Έρχιουρμαν, στο πλαίσιο της διερεύνησης των δυνατοτήτων επανεκκίνησης της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού.
Η συνάντηση διήρκεσε περίπου δύο ώρες και πραγματοποιήθηκε στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΟΗΕ, εντός της προστατευόμενης περιοχής του παλαιού αεροδρομίου Λευκωσίας. Κεντρικός στόχος ήταν η γεφύρωση των διαφορών στη μεθοδολογία και η αναζήτηση κοινού εδάφους που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια νέα διευρυμένη διάσκεψη τύπου «5+1».
Η προσέγγιση της Λευκωσίας: Ουσία και Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης
Πριν από την έναρξη της διαδικασίας, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης καθόρισε το πλαίσιο της δικής του παρέμβασης, δίνοντας έμφαση στην επιστροφή στο κεκτημένο του Κραν Μοντανά ως βάση για την επανέναρξη των συνομιλιών.
«Αν υπάρχει πολιτική βούληση και γίνει αποδεκτή, μπορούμε να επανεκκινήσουμε ουσιαστικές συνομιλίες από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, παράλληλα με σημαντικά Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η πρόταση του Προέδρου στηρίζεται σε πέντε βασικούς άξονες, οι οποίοι αγγίζουν τον πυρήνα του Κυπριακού, χωρίς να παραμερίζουν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ). Ο ίδιος υπογράμμισε ότι τα ζητήματα μεθοδολογίας που εγείρει η τουρκοκυπριακή πλευρά έχουν ήδη απαντηθεί. Αναφερόμενος ειδικά στην πολιτική ισότητα, σημείωσε πως «το θέμα έχει κλείσει με την προηγούμενη συνάντηση και τη γραπτή κοινή δήλωση», προσθέτοντας ότι «αυτά τα τέσσερα ζητήματα δεν υφίστανται πλέον, είναι επιλυμένα από την πρώτη στιγμή».
Χρονοδιαγράμματα και συγκλίσεις στο επίκεντρο
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έθεσε ένα ξεκάθαρο ερώτημα για την πορεία της διαδικασίας, επισημαίνοντας ότι εφόσον γίνουν σεβαστές οι υφιστάμενες συγκλίσεις, τότε το 80% έως 90% του προβλήματος μπορεί να θεωρηθεί λυμένο. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι:
«Αν οι συγκλίσεις δεν γίνουν αποδεκτές και ξεκινήσουμε από το μηδέν, πώς είναι δυνατόν να γίνεται λόγος για χρονοδιαγράμματα;»
Ο ρόλος της Μαρία Άνχελα Ολγκίν
Η κ. Ολγκίν, η οποία βρίσκεται στην Κύπρο από τις 26 έως τις 29 Ιανουαρίου, κράτησε χαμηλούς τόνους στις δημόσιες τοποθετήσεις της, επισημαίνοντας ότι μέχρι στιγμής «δεν έχει σημειωθεί επαρκής πρόοδος». Παράλληλα, συνέδεσε άμεσα τη σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης με απτά αποτελέσματα στα ΜΟΕ, τονίζοντας ότι χωρίς πρόοδο «είναι εξαιρετικά δύσκολο να πραγματοποιηθεί μια συνάντηση 5+1».
Το παρασκήνιο και οι πολιτικές προθέσεις
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, χαρακτήρισε τη συνάντηση ως «ουσιαστική ευκαιρία» για να διαφανεί η πραγματική πολιτική βούληση των εμπλεκομένων πλευρών. Από την πλευρά της, η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τα ΜΟΕ θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για τη συνολική λύση.
Αντιμέτωποι με την πραγματικότητα
Η εικόνα που προέκυψε από τη συνάντηση φαίνεται να συνάδει με όσα φέρεται να ανέφερε η Μαρία Άνχελα Ολγκίν σε συνομιλίες που δημοσιοποίησε ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος Οζ Καραχάν. Σύμφωνα με αυτές, η Δικοινοτική Διζωνική Ομοσπονδία, στην οποία επιμένει η Κυπριακή κυβέρνηση, θεωρείται πλέον ανενεργή επιλογή, ενώ η Τουρκία δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε ουσιαστική λύση.
Εάν η κυπριακή πλευρά δεν αναγνωρίσει αυτή την πραγματικότητα και δεν επενδύσει σε μια νέα στρατηγική προσέγγιση, κινδυνεύει να βιώνει επαναλαμβανόμενες ανώμαλες προσγειώσεις, προσδοκώντας αλλαγή στάσης από τον εισβολέα, ο οποίος συνεχίζει να ενισχύει στρατιωτικά τα Κατεχόμενα με νέα στρατεύματα και οπλικά συστήματα.
